<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?><?xml-stylesheet href="http://www.blogger.com/styles/atom.css" type="text/css"?><feed xmlns='http://www.w3.org/2005/Atom' xmlns:openSearch='http://a9.com/-/spec/opensearchrss/1.0/' xmlns:georss='http://www.georss.org/georss' xmlns:gd='http://schemas.google.com/g/2005' xmlns:thr='http://purl.org/syndication/thread/1.0'><id>tag:blogger.com,1999:blog-1998126077343402483</id><updated>2011-07-07T16:33:38.698-07:00</updated><title type='text'>La Cultura Maya</title><subtitle type='html'></subtitle><link rel='http://schemas.google.com/g/2005#feed' type='application/atom+xml' href='http://laculturamaya.blogspot.com/feeds/posts/default'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1998126077343402483/posts/default?max-results=100'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://laculturamaya.blogspot.com/'/><link rel='hub' href='http://pubsubhubbub.appspot.com/'/><author><name>antoinette</name><uri>http://www.blogger.com/profile/13898385872643520020</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><generator version='7.00' uri='http://www.blogger.com'>Blogger</generator><openSearch:totalResults>10</openSearch:totalResults><openSearch:startIndex>1</openSearch:startIndex><openSearch:itemsPerPage>100</openSearch:itemsPerPage><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1998126077343402483.post-2322637108544074781</id><published>2008-05-27T16:59:00.000-07:00</published><updated>2008-12-14T13:46:43.397-08:00</updated><title type='text'>LOS MAYAS EN LA ACTUALIDAD</title><content type='html'>&lt;a href="http://2.bp.blogspot.com/_DVjAy2P-Jmk/SDyhPZbiYGI/AAAAAAAAABM/0jdG6Jg222k/s1600-h/maya6.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5205212555229945954" style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; CURSOR: hand" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_DVjAy2P-Jmk/SDyhPZbiYGI/AAAAAAAAABM/0jdG6Jg222k/s320/maya6.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;La población maya esta catalogada entre 4 y 6 millones de nativos y eso los hace uno de los grupos indígenas mas grandes desde el norte de Perú. Ellos viven en casi exactamente el mismo lugar que donde sus antepasados vivieron. México, Guatemala, Belice, Honduras y El Salvador son hoy día las patrias que en tiempos modernos los continúan viendo crecer. Esto es en parte porque, a lo largo de su historia, el maya se ha confinado a esta área o parte de Mesoamerica. En la Península de Yucatán del maya viven los Yucatecos, quienes son quizá uno de los grupos mas grandes de descendientes mayas. Esta área incluye Campeche y el norte de Belice. En Campeche, cerca de las antiguas ruinas de Edzna, se encuentran grandes asentamientos de los mayas de Quiche. Aunque ellos no son nativos de esta área, fue aquí y alrededor de Edzna que se establecieron, debido a los forcejeos políticos en Guatemala en los anos 70s e incluso a principio de los 80s. Mientras algunos de los mayas de Quiche regresaron a Guatemala, muchos otros escogieron permanecer en esta área. Otra concentración grande de mayas se encuentra en el estado de Chiapas. Los grupos mas grandes fueron los Chols, Tzeltals y Tzotzils. Muchos de estos mayas viven alrededor de San Cristóbal del las Casas y cerca de la frontera con Guatemala. Los mayas de Tabasco viven en el Chontalpa, una plataforma natural entre los ríos Grijalva y Usumacinta. En el estado de Chiapas, cerca de la frontera de México con Guatemala, se encuentra en plena jungla un pequeño grupo de lacandones mayas en peligro de extinción. De alguna manera, los grupos mas grandes de Kanjobals, Mams, Motozintlecs y Tuzantecs también viven cerca de este área.&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_DVjAy2P-Jmk/SDyhPpbiYHI/AAAAAAAAABU/A_9FXy7quvU/s1600-h/maya5.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5205212559524913266" style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; CURSOR: hand" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_DVjAy2P-Jmk/SDyhPpbiYHI/AAAAAAAAABU/A_9FXy7quvU/s320/maya5.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1998126077343402483-2322637108544074781?l=laculturamaya.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://laculturamaya.blogspot.com/feeds/2322637108544074781/comments/default' title='Enviar comentarios'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=1998126077343402483&amp;postID=2322637108544074781' title='6 comentarios'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1998126077343402483/posts/default/2322637108544074781'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1998126077343402483/posts/default/2322637108544074781'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://laculturamaya.blogspot.com/2008/05/los-mayas-en-la-actualidad_27.html' title='LOS MAYAS EN LA ACTUALIDAD'/><author><name>antoinette</name><uri>http://www.blogger.com/profile/13898385872643520020</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://2.bp.blogspot.com/_DVjAy2P-Jmk/SDyhPZbiYGI/AAAAAAAAABM/0jdG6Jg222k/s72-c/maya6.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>6</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1998126077343402483.post-8104793100439873149</id><published>2008-05-27T16:55:00.000-07:00</published><updated>2008-12-14T13:46:44.000-08:00</updated><title type='text'>LA CONQUISTA DE LOS MAYAS</title><content type='html'>&lt;a href="http://4.bp.blogspot.com/_DVjAy2P-Jmk/SDygA5biYEI/AAAAAAAAAA8/YcNwUSzpXUA/s1600-h/maya1.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5205211206610214978" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_DVjAy2P-Jmk/SDygA5biYEI/AAAAAAAAAA8/YcNwUSzpXUA/s320/maya1.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;El primer encuentro ocurrió en 1511, al hundirse una embarcación de la expedición de Valdivia que hacia el recorrido de Panamá a Santo Domingo. Dos supervivientes, Gonzalo Guerrero y Jerónimo de Aguilar, fueron hechos prisioneros por los mayas; Guerreros se adoptó a sus costumbres, se casó y tuvo descendencia, llegando inclusive a luchar junto a los mayas contra sus compatriotas; en tanto que Aguilar permaneció como esclavo y, en 1519, se unió a Cortés siendo uno de sus interpretes durante la Conquista de México.Después de la caída del Imperio azteca en México, España empezó la conquista de los mayas en Guatemala y Honduras. La conquista de Honduras fue realizada por Francisco de Montejo, Andrés Cereceda y Pedro de Alvarado. En 1523 D.C. Pedro de Alvarado empezó la conquista de Guatemala. Su primer esfuerzo falló, pero él intentó de nuevo en 1525 D.C. Honduras y Guatemala fueron conquistadas con muy pocas batallas y en muy poco tiempo, con excepción de el Itzá de Tayasal. Debido a la localización estratégica de Tayasal los españoles deciden dejarlo y es hasta el año de 1697 D.C. cuando los españoles regresan a la ciudad que fue quemada y destruida por los españoles. Mas tarde en el año 1523 D.C. se realizó la conquista de Chiapas empezada por el comandante Diego de Mazariegos con no muchas batallas registradas. La resistencia más fuerte fue mostrada por las tribus de los Chamulas en marzo de 1524 D.C. y la batalla de Tepetchia en noviembre de 1526 D.C. Dos años después, los españoles fundaron La Ciudad Real, cerca de Chamula la cual había sido quemada&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/_DVjAy2P-Jmk/SDygBJbiYFI/AAAAAAAAABE/94tpc8HZ1-8/s1600-h/maya+4.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5205211210905182290" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_DVjAy2P-Jmk/SDygBJbiYFI/AAAAAAAAABE/94tpc8HZ1-8/s320/maya+4.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1998126077343402483-8104793100439873149?l=laculturamaya.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://laculturamaya.blogspot.com/feeds/8104793100439873149/comments/default' title='Enviar comentarios'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=1998126077343402483&amp;postID=8104793100439873149' title='3 comentarios'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1998126077343402483/posts/default/8104793100439873149'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1998126077343402483/posts/default/8104793100439873149'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://laculturamaya.blogspot.com/2008/05/el-primer-encuentro-ocurri-en-1511-al.html' title='LA CONQUISTA DE LOS MAYAS'/><author><name>antoinette</name><uri>http://www.blogger.com/profile/13898385872643520020</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://4.bp.blogspot.com/_DVjAy2P-Jmk/SDygA5biYEI/AAAAAAAAAA8/YcNwUSzpXUA/s72-c/maya1.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>3</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1998126077343402483.post-5730686311900446389</id><published>2008-05-27T16:38:00.000-07:00</published><updated>2008-12-14T13:46:44.275-08:00</updated><title type='text'>ARQUITECTURA</title><content type='html'>&lt;a href="http://3.bp.blogspot.com/_DVjAy2P-Jmk/SDycHpbiYCI/AAAAAAAAAAs/o8TtIhMjTJA/s1600-h/mayapic.bmp"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5205206924527820834" style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; CURSOR: hand" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_DVjAy2P-Jmk/SDycHpbiYCI/AAAAAAAAAAs/o8TtIhMjTJA/s320/mayapic.bmp" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;Una de las manifestaciones Mayas más espectaculares fueron sus construcciones, muchas de las cuales han llegado hasta nuestros días en forma más o menos completas, y de muchos otros que aun permanecen sepultados; y podemos observar que sus características muy propiamente son aportaciones universales.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Como ejemplos tenemos el arco falso; el aprovechamiento mediante terrazas de los niveles naturales de los terrenos, incorporando la edificación al entorno propiamente dicho.&lt;br /&gt;La integración dentro de la construcción al entorno propiamente dicho. La integración dentro de la construcción de esctructuras, murales y ornamentales con fines determinados.&lt;br /&gt;Además, se han encontrado por todo el territorio en todos los estilos y tamaños, impresionantes altares, estelas, dinteles, etc. en los cuales han quedado esculpidos para la posterdad los grandes sucesos históricos de éste pueblo.&lt;br /&gt;Pero la contribución más importante es el hecho de que toda construcción esta minuciosamente fechada. El palacio de Uxmal: una enorme construcción de tres niveles, el primero de los cuales está conformado por un colosal basamento de casi 180 metros de largo, por 154 metros de ancho y más de 12 metros de alto, sobre el cual se asienta una terraza de 120 metros de largo por 25 de ancho y 4 metros de altura, qua a su vez soporta el edificio que alcanza casi 100 metros de largo, 12 metros de fondo y 9 metros de alto.&lt;br /&gt;Como ejemplo de construcciones elevadas esta la Piramide Jaguar (El Templo 1 de Tikal para los antropologos; La Torre Mágica del Tiempo Oculto para los esoteristas), con más de 70 metros de altura, con una base de 40 metros. Otro ejemplo es la Acropolis de Copán, que abarca 5 hectáreas.&lt;br /&gt;Los Mayas también lograron formidables adelantos en las construcciones de acueductos, cisternas, drenajes, obras hidráulicas, fortalezas, murallas y calzadas.&lt;br /&gt;Escultura y Cerámica&lt;a name="escultura"&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;El pueblo Maya logró dominar prácticamnete todas las técnicas de la escultura, ya que existen grabado en alto y bajo relieve y en bulto redondo; estulturas adosadas y especialmente injertadas en grandes monumentos, que forman parte integrante de los mismo.&lt;br /&gt;Hasta hoy sobreviven extraodinarias piezas en madera con tallados excelentes, como los dinteles de Tikal y Yaxchilán, algunos de ellos incompletos, pero preservados milagrosamente.&lt;br /&gt;En la alfarería se distinguieron por la difución y gran variedad de estilos, en los cuales usaron: pastillaje, grabado, en alto y bajo relieve, polícromos, además de adornos especiales.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1998126077343402483-5730686311900446389?l=laculturamaya.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://laculturamaya.blogspot.com/feeds/5730686311900446389/comments/default' title='Enviar comentarios'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=1998126077343402483&amp;postID=5730686311900446389' title='0 comentarios'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1998126077343402483/posts/default/5730686311900446389'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1998126077343402483/posts/default/5730686311900446389'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://laculturamaya.blogspot.com/2008/05/arquitectura.html' title='ARQUITECTURA'/><author><name>antoinette</name><uri>http://www.blogger.com/profile/13898385872643520020</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://3.bp.blogspot.com/_DVjAy2P-Jmk/SDycHpbiYCI/AAAAAAAAAAs/o8TtIhMjTJA/s72-c/mayapic.bmp' height='72' width='72'/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1998126077343402483.post-8760688915513430695</id><published>2008-05-27T15:59:00.000-07:00</published><updated>2008-12-14T13:46:44.493-08:00</updated><title type='text'></title><content type='html'>&lt;a href="http://1.bp.blogspot.com/_DVjAy2P-Jmk/SDyTaJbiYBI/AAAAAAAAAAk/8cyDtvquGII/s1600-h/mapa+maya.jpg"&gt;&lt;img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5205197346750750738" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_DVjAy2P-Jmk/SDyTaJbiYBI/AAAAAAAAAAk/8cyDtvquGII/s320/mapa+maya.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;los mayas se ubicaron en medio de la selva, parte de america del norte y central, actualmente lo que es hoy mexico, guatemala, honduras y el salvador.&lt;br /&gt;se dividieron en tres regiones:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;region norte: esta region corresponde a la peninsula de yucatan, donde destacaron las cuidades de kabah, uxmal, labna, sayil, mayapan, mani, chichen itza y tambien jaina y tulum.&lt;br /&gt;region central: en este sector destacan las cuidades de yachilan, peidras negras, uaxactun, tikal, palenque y bonampak.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;region sur: esta region corresponde a las tierras altas del sur de mexico y de guatemala donde se localizo la cuidad de kaminalijuyu, y las tierras bajas, donde se ubicaron las cuidades de quirigua y copan.&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1998126077343402483-8760688915513430695?l=laculturamaya.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://laculturamaya.blogspot.com/feeds/8760688915513430695/comments/default' title='Enviar comentarios'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=1998126077343402483&amp;postID=8760688915513430695' title='1 comentarios'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1998126077343402483/posts/default/8760688915513430695'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1998126077343402483/posts/default/8760688915513430695'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://laculturamaya.blogspot.com/2008/05/los-mayas-se-ubicaron-en-medio-de-la.html' title=''/><author><name>antoinette</name><uri>http://www.blogger.com/profile/13898385872643520020</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media='http://search.yahoo.com/mrss/' url='http://1.bp.blogspot.com/_DVjAy2P-Jmk/SDyTaJbiYBI/AAAAAAAAAAk/8cyDtvquGII/s72-c/mapa+maya.jpg' height='72' width='72'/><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1998126077343402483.post-6008053195085813588</id><published>2008-04-30T10:47:00.000-07:00</published><updated>2008-04-30T10:52:47.026-07:00</updated><title type='text'>La Sociedad</title><content type='html'>&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Alimentación&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;a class="image" title="El maíz fue la base de la alimentación de los mayas." href="http://es.wikipedia.org/wiki/Imagen:Maize.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;a class="internal" title="Aumentar" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Imagen:Maize.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;El maíz fue la base de la alimentación de los mayas.&lt;br /&gt;La base de su alimentación fue el &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Maíz" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Ma%C3%ADz"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;maíz&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; (en maya ixim) que les sirvió para hacer &lt;/span&gt;&lt;a title="Bebida" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Bebida"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;bebidas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; (como el &lt;/span&gt;&lt;a title="Atole" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Atole"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;atole&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;), usando su pasta (nixtamal, palabra azteca para una masa de maíz hecha con cal) cocinaban alimentos como los &lt;/span&gt;&lt;a title="Tamal" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Tamal"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;tamales&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y &lt;/span&gt;&lt;a title="Tortilla" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Tortilla"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;tortillas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;. En cuanto a los tamales, están compuestos por una pasta de maíz que contiene una mezcla de &lt;/span&gt;&lt;a title="Carne" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Carne"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;carne&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Vegetal" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Vegetal"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;vegetales&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; o ambos. Todo lo anterior se envuelve dentro de hojas de maíz u otra planta. Entre las técnicas gastronómicas para cocinar los alimentos predominó el pibil, que es el horneado bajo tierra.&lt;br /&gt;Otros alimentos importantes fueron los derivados del &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Cacao" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cacao"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;cacao&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;: de su &lt;/span&gt;&lt;a title="Semilla" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Semilla"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;semilla&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; se obtiene una pasta para elaborar una bebida (&lt;/span&gt;&lt;a title="Chocolate" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Chocolate"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;chocolate&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; o xocolatl en &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Nahuatl" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Nahuatl"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;nahuatl&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;) preparada con agua, pues no había ganado que pudieran dar leche. No acostumbraban beber agua sola, el agua se mezclaba con derivados del maíz, frutas y otros ingredientes.&lt;br /&gt;El balché (bebida alcohólica fermentada) usado en las ceremonias se elaboraba con la corteza del árbol balché (Lonchocarpus violaceus), agua y miel. El sakab, que era también ceremonial, se elaboraba con maíz y se endulzaba con &lt;/span&gt;&lt;a title="Miel" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Miel"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;miel&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;. De las variantes y diversas formas de preparación de las bebidas del maíz encontramos el origen del &lt;/span&gt;&lt;a title="Pozole" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Pozole"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;pozole&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, el &lt;/span&gt;&lt;a title="Atole" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Atole"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;atole&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y el &lt;/span&gt;&lt;a title="Pinole" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Pinole"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;pinole&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;. Todas esas bebidas se tomaban en jícaras y se transportaban en guajes o calabazos (en maya chú).&lt;br /&gt;Otros productos muy consumidos eran: la chaya (planta similar a la &lt;/span&gt;&lt;a title="Ortiga" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Ortiga"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;ortiga&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; que es muy rica en &lt;/span&gt;&lt;a title="Vitamina" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Vitamina"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;vitaminas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;), el chicle (que se extraía del &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Chicozapote" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Chicozapote"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;chicozapote&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;) y la &lt;/span&gt;&lt;a title="Sal (condimento)" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Sal_%28condimento%29"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;sal&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; (que extraían del &lt;/span&gt;&lt;a title="Mar" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Mar"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;mar&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; rudimentariamente), la &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Calabaza" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Calabaza"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;calabaza&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; (de la cual se consumían sus frutos, sus semillas ("pepitas") y su &lt;/span&gt;&lt;a title="Flor" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Flor"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;flor&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;), el &lt;/span&gt;&lt;a title="Capsicum chinense" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Capsicum_chinense"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;chile habanero&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y el &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Frijol" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Frijol"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;frijol&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;. La &lt;/span&gt;&lt;a title="Miel" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Miel"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;miel&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; de &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Abejas sin aguijón" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Abejas_sin_aguij%C3%B3n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;abeja melipona&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y una extensa lista de frutas complementaban su dieta.&lt;br /&gt;Por otro lado, dentro de la &lt;/span&gt;&lt;a title="Fauna" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Fauna"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;fauna&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, el pueblo maya conoció el &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Venado" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Venado"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;venado&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, el &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Pecarí" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Pecar%C3%AD"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;pecarí&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; o puerco salvaje, el tepezcuintle, el &lt;/span&gt;&lt;a title="Armadillo" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Armadillo"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;armadillo&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, el &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Manatí" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Manat%C3%AD"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;manatí&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, el &lt;/span&gt;&lt;a title="Conejo" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Conejo"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;conejo&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, el malixpec (&lt;/span&gt;&lt;a title="Xoloitzcuintle" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Xoloitzcuintle"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;xoloitzcuintle&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; entre los aztecas), el &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Tapir" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Tapir"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;tapir&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, el &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Jabalí" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Jabal%C3%AD"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;jabalí&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, el &lt;/span&gt;&lt;a title="Mono" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Mono"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;mono&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, la tuza, la tuza real, el cereque, el &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Faisán" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Fais%C3%A1n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;faisán&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, las &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Paloma" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Paloma"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;palomas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, el pavo de monte, el &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Guajolote" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Guajolote"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;guajolote&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; o pavo doméstico, la &lt;/span&gt;&lt;a title="Perdiz" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Perdiz"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;perdiz&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, la codorniz, la chachalaca, la gallinola, la gallina de monte, la &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Iguana" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Iguana"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;iguana&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, el &lt;/span&gt;&lt;a title="Pez" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Pez"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;pez&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; normal o salado, el &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Ostión" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Osti%C3%B3n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;ostión&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y otras aves y mamíferos que les proporcionaron su carne tanto para alimento, como para &lt;/span&gt;&lt;a title="Sacrificio" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Sacrificio"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;sacrificio&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; u ofrenda ritual.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Aldeas "vivienda" &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Existían casas unifamiliares donde vivían los padres y los hijos quienes adoptaban a miembros viejos o jóvenes de la familia o fuera de ella (ejemplo: &lt;/span&gt;&lt;a title="Tulum" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Tulum"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Tulum&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;). También había edificios multifamiliares habitados por personas de &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Consanguinidad" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Consanguinidad"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;lazos sanguíneos&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; comunes de elevada posición social (ejemplo: los complejos residenciales de &lt;/span&gt;&lt;a title="Kohunlich" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Kohunlich"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Kohunlich&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;). Los materiales de las casas varían de muros y techos de madera y palma a materiales resistentes como piedra y &lt;/span&gt;&lt;a title="Estuco" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Estuco"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;estuco&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;. También la vivienda podía estar formada por tres estructuras principales separadas, (dormitorios, la cocina, la bodega) y podían construir otras estructuras separadas (talleres, baños saunas) (Ejemplo: &lt;/span&gt;&lt;a title="Joya de Cerén" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Joya_de_Cer%C3%A9n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Joya de Cerén&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;).&lt;br /&gt;Dormían sobre unas &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Plataformas" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Plataformas"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;plataformas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; bajas adosadas a los muros donde colocaban colchones rellenos de &lt;/span&gt;&lt;a title="Algodón" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Algod%C3%B3n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;algodón&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; (las &lt;/span&gt;&lt;a title="Hamaca" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Hamaca"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;hamacas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; fueron una adaptación de las redes de pesca, invento de los indígenas &lt;/span&gt;&lt;a title="Caribe (etnia)" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Caribe_%28etnia%29"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;caribes&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; de &lt;/span&gt;&lt;a title="Haití" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Hait%C3%AD"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Haití&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; llegado a Yucatán con el arribo de los españoles). También se dormía sobre tapetes en el suelo.&lt;br /&gt;Este tipo de habitaciones tenía poca ventilación y luz porque carecían de &lt;/span&gt;&lt;a title="Ventana" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Ventana"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;ventanas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;. Las habitaciones fueron usadas para dormir y guardar pertenencias; sus ocupantes trabajaban en las afueras y poseían &lt;/span&gt;&lt;a title="Huerto" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Huerto"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;huertos&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; para consumo familiar.&lt;br /&gt;Es necesario considerar y advertir que la gente común vivía en las denominadas palapas alrededor de las ciudades, los materiales que usaban eran renovables como la &lt;/span&gt;&lt;a class="new" title="Palma chit (aún no redactado)" href="http://es.wikipedia.org/w/index.php?title=Palma_chit&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;palma chit&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, el guano (para los techos); la &lt;/span&gt;&lt;a title="Madera" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Madera"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;madera&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, los bajareques, el &lt;/span&gt;&lt;a title="Estuco" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Estuco"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;estuco&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; (para las &lt;/span&gt;&lt;a title="Pared" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Pared"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;paredes&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;). En el centro de la ciudad habitaban los sacerdotes y la nobleza en los &lt;/span&gt;&lt;a title="Castillo" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Castillo"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;castillos&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Pirámide" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Pir%C3%A1mide"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;pirámides&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y &lt;/span&gt;&lt;a title="Templo" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Templo"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;templos&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; ceremoniales.&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Vestimenta &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Gran parte de la población estaba dedicada a las jornadas agrícolas, por ello usaron ropa adecuada a las condiciones necesarias, además la indumentaria dependía del nivel social. La mayoría de la gente vestía sencillamente: las mujeres con el &lt;/span&gt;&lt;a title="Huipil" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Huipil"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;huipil&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; o hipil o una falda y su manto; y los hombres con una especie de &lt;/span&gt;&lt;a title="Calzón" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Calz%C3%B3n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;calzón&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; llamado patí. Sin embargo, la &lt;/span&gt;&lt;a title="Nobleza" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Nobleza"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;nobleza&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; utilizaba ricos y complicados atuendos bordados con &lt;/span&gt;&lt;a title="Pluma" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Pluma"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;plumas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y &lt;/span&gt;&lt;a title="Gema" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Gema"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;gemas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, calzaba &lt;/span&gt;&lt;a title="Sandalia" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Sandalia"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;sandalias&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; de &lt;/span&gt;&lt;a title="Cuero" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cuero"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;cuero&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y lucía grandes tocados de &lt;/span&gt;&lt;a title="Pluma" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Pluma"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;plumas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, además de &lt;/span&gt;&lt;a title="Collar" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Collar"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;collares&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, pectorales y pesados cinturones con incrustaciones de &lt;/span&gt;&lt;a title="Nácar" href="http://es.wikipedia.org/wiki/N%C3%A1car"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;nácar&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y piedras grabadas. Otras prendas comunes entre los nobles fueron las faldas, capas cortas o largas, chaquetas (generalmente de piel de &lt;/span&gt;&lt;a title="Panthera onca" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Panthera_onca"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;jaguar&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; o &lt;/span&gt;&lt;a title="Algodón" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Algod%C3%B3n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;algodón&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;), adornos de &lt;/span&gt;&lt;a title="Concha" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Concha"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;conchas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Caracol" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Caracol"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;caracoles&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y diseños geométricos. Aparte del tocado, algunos nobles y sacerdotes llevaban enormes orejeras, narigueras, &lt;/span&gt;&lt;a title="Brazalete" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Brazalete"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;brazaletes&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y anillos de &lt;/span&gt;&lt;a title="Jade" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Jade"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;jade&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Cuarzo" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cuarzo"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;cuarzo&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y &lt;/span&gt;&lt;a title="Oro" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Oro"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;oro&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, y se perforaba la &lt;/span&gt;&lt;a title="Barbilla" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Barbilla"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;barbilla&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, bajo el labio inferior, para incrustarse un besote.&lt;br /&gt;Entre los accesorios había &lt;/span&gt;&lt;a title="Sombrero" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Sombrero"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;sombreros&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, turbantes, penachos, &lt;/span&gt;&lt;a title="Diadema" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Diadema"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;diademas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y &lt;/span&gt;&lt;a title="Gorro" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Gorro"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;gorros&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; cónicos. Por lo general el &lt;/span&gt;&lt;a title="Jade" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Jade"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;jade&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; es muy utilizado hasta el 900 adC (aunque no desaparece) y posteriormente llega la &lt;/span&gt;&lt;a title="Joyería" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Joyer%C3%ADa"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;joyería&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; de &lt;/span&gt;&lt;a title="Oro" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Oro"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;oro&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;.&lt;br /&gt;Podemos imaginar, por las pinturas de &lt;/span&gt;&lt;a title="Bonampak" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Bonampak"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Bonampak&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, la riqueza y suntuosidad que irradiaban estos atavíos en las ceremonias y también en las batallas, en donde los guerreros añadían al vestuario sus armas, escudos y cotas o chalecos protectores también profusa y bellamente adornados.&lt;br /&gt;Para teñir sus artículos indumentarios utilizaron diversos colorantes. Los más importantes fueron:&lt;br /&gt;De origen &lt;/span&gt;&lt;a title="Mineral" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Mineral"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;mineral&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;&lt;br /&gt;Atapulgita&lt;br /&gt;De origen vegetal&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;a title="Añil (planta)" href="http://es.wikipedia.org/wiki/A%C3%B1il_%28planta%29"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Añil&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; (Indigofera sufruticosa) e (Indigrofera guatemalensis) de éstos dos se piensa que los mayas sacaron el azul maya (su color especial).&lt;br /&gt;De origen animal&lt;br /&gt;El color &lt;/span&gt;&lt;a title="Rojo" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Rojo"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;rojo&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, obtenido de la &lt;/span&gt;&lt;a title="Dactylopius coccus" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Dactylopius_coccus"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Grana Cochinilla&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; (insecto parásito que ataca al &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Nopal" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Nopal"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;nopal&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, del que hay varias especies de los géneros &lt;/span&gt;&lt;a class="new" title="Opundia (aún no redactado)" href="http://es.wikipedia.org/w/index.php?title=Opundia&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Opundia&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y &lt;/span&gt;&lt;a class="new" title="Nopalea (aún no redactado)" href="http://es.wikipedia.org/w/index.php?title=Nopalea&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Nopalea&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;).&lt;br /&gt;El color &lt;/span&gt;&lt;a title="Violeta" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Violeta"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;violeta&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; proviene de un caracol llamado &lt;/span&gt;&lt;a class="new" title="Purpura pansa (aún no redactado)" href="http://es.wikipedia.org/w/index.php?title=Purpura_pansa&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Purpura pansa&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;.&lt;br /&gt;Estos &lt;/span&gt;&lt;a title="Colorante" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Colorante"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;colorantes&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; fueron obtenidos a través de &lt;/span&gt;&lt;a title="Cultivo" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cultivo"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;cultivos&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; o por el &lt;/span&gt;&lt;a title="Comercio" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Comercio"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;comercio&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;.&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;La mujer y su posición social &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;La &lt;/span&gt;&lt;a title="Mujer" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Mujer"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;mujer&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; tuvo posiciones elevadas en la &lt;/span&gt;&lt;a title="Sociedad" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Sociedad"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;sociedad&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y algunas fueron gobernantes. Las mujeres eran muy importantes para la &lt;/span&gt;&lt;a title="Economía" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Econom%C3%ADa"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;economía&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; familiar, pues elaboraban piezas de &lt;/span&gt;&lt;a title="Cerámica" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cer%C3%A1mica"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;cerámica&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, diseñaban piezas en barro o esculpidas o talladas a modo de &lt;/span&gt;&lt;a title="Escultura" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Escultura"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;escultura&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, y tejían el &lt;/span&gt;&lt;a title="Algodón" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Algod%C3%B3n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;algodón&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; para confeccionar vestidos. También criaban animales para comer o como mascotas y se encargaban de elaborar comidas y bebidas para las fiestas religiosas. No participaban en ceremonias religiosas donde se efectuaban sacrificios humanos, excepto en ciertas fiestas donde acudían las ancianas.&lt;br /&gt;En el &lt;/span&gt;&lt;a title="Período posclásico mesoamericano" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Per%C3%ADodo_poscl%C3%A1sico_mesoamericano"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;posclásico&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; las mujeres no participaban en el autosacrificio, pero en el &lt;/span&gt;&lt;a title="Período clásico mesoamericano" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Per%C3%ADodo_cl%C3%A1sico_mesoamericano"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;clásico&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; sí, al menos las de alto rango.&lt;br /&gt;Para los mayas, el Kamnicté (&lt;/span&gt;&lt;a title="Matrimonio" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Matrimonio"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;matrimonio&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;) era constituido por arreglo de los padres y tenía fines económicos o de alianza. Además, entre otras costumbres, el hombre recién casado vivía bajo las órdenes del suegro en un período variable, pero que en ocasiones, podía llegar a ser de cinco años.&lt;br /&gt;La mujer maya fue casi la principal ,en el hogar,en cuanto a los tipos de trabajo que realizaba en su comunidad,no solo el hombre era responsable del hogar como en otras culturas que la mujer el unico trabajo que podia realizar era el de cuidar del hogar y de su familia.&lt;/span&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1998126077343402483-6008053195085813588?l=laculturamaya.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://laculturamaya.blogspot.com/feeds/6008053195085813588/comments/default' title='Enviar comentarios'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=1998126077343402483&amp;postID=6008053195085813588' title='2 comentarios'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1998126077343402483/posts/default/6008053195085813588'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1998126077343402483/posts/default/6008053195085813588'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://laculturamaya.blogspot.com/2008/04/la-sociedad.html' title='La Sociedad'/><author><name>antoinette</name><uri>http://www.blogger.com/profile/13898385872643520020</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1998126077343402483.post-8693787963057147914</id><published>2008-04-30T10:43:00.000-07:00</published><updated>2008-04-30T10:44:42.420-07:00</updated><title type='text'>Período Postclásico</title><content type='html'>&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Artículo principal: &lt;/span&gt;&lt;a title="Período posclásico mesoamericano" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Per%C3%ADodo_poscl%C3%A1sico_mesoamericano"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Período posclásico mesoamericano&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;a class="image" title="Kukulkán es el nombre Maya de Quetzalcóatl, personaje importante en el Período Posclásico de los mayas. Aquí lo vemos en un dibujo de un bajorrelieve de Yaxchilán." href="http://es.wikipedia.org/wiki/Imagen:YaxchilanDivineSerpent.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;a class="internal" title="Aumentar" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Imagen:YaxchilanDivineSerpent.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Kukulkán" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Kukulk%C3%A1n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Kukulkán&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; es el nombre Maya de Quetzalcóatl, personaje importante en el &lt;/span&gt;&lt;a title="Período posclásico mesoamericano" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Per%C3%ADodo_poscl%C3%A1sico_mesoamericano"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Período Posclásico&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; de los mayas. Aquí lo vemos en un dibujo de un bajorrelieve de Yaxchilán.&lt;br /&gt;Abarca los años &lt;/span&gt;&lt;a title="1000" href="http://es.wikipedia.org/wiki/1000"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;1000&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;a title="1687" href="http://es.wikipedia.org/wiki/1687"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;1687&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; dC Una vez abandonados los centros ceremoniales mayas del periodo clásico, la fuerza generadora de esta época va a ser una corriente migratoria identificada &lt;/span&gt;&lt;a title="Etnia" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Etnia"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;étnicamente&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; con los mayas arraigados en la región, que traía consigo una cultura mestizada de fuerte contenido &lt;/span&gt;&lt;a title="Náhuatl" href="http://es.wikipedia.org/wiki/N%C3%A1huatl"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;náhuatl&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;.&lt;br /&gt;Esta corriente llamada putún o maya-&lt;/span&gt;&lt;a title="Chontal" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Chontal"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;chontal&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; habitaba en el sur de Tabasco y tenía estrechas relaciones comerciales con los pueblos del centro de México y con los grupos nahuas establecidos en la periferia de la región maya, por ejemplo en Xicalango. Su presencia habría de romper con el precario equilibrio en el que trataba de mantenerse el mundo teocrático, y fueron los putunes los que aprovecharon la caída de este orden para introducir una nueva forma de vida y de dominio sobre la región.&lt;br /&gt;El territorio del que provenían los putunes era el delta de los ríos Usumacinta y &lt;/span&gt;&lt;a title="Río Grijalva" href="http://es.wikipedia.org/wiki/R%C3%ADo_Grijalva"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Grijalva&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, una región de &lt;/span&gt;&lt;a title="Río" href="http://es.wikipedia.org/wiki/R%C3%ADo"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;ríos&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Riachuelo" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Riachuelo"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;riachuelos&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Laguna" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Laguna"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;lagunas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y &lt;/span&gt;&lt;a title="Pantano" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Pantano"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;pantanos&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; en donde predominaba el transporte acuático. Esto hizo de los putunes unos excelentes &lt;/span&gt;&lt;a title="Navegante" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Navegante"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;navegantes&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y &lt;/span&gt;&lt;a title="Mercader" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Mercader"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;mercaderes&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, que controlaban las rutas marítimas comerciales alrededor de la península de Yucatán, desde la Laguna de Términos en Campeche hasta el centro de &lt;/span&gt;&lt;a title="San Pedro Sula" href="http://es.wikipedia.org/wiki/San_Pedro_Sula"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Sula&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; en Honduras.&lt;br /&gt;Los putunes se establecieron al sur del río de la Pasión y llamaron a su tierra Acalán ("lugar de canoas"). Fundaron dos poblaciones principales: Potonchan (Putunchan), situada en la desembocadura del río Champotón, e Itzamkanac, junto al actual río de la Candelaria que desemboca en la laguna de Términos. Itzamkanac era la capital de Acalán, pero tal vez fuera Potonchán la primera población. En efecto, ésta dominaba el comercio relacionándose con los &lt;/span&gt;&lt;a title="Zoque" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Zoque"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;zoques&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y con los habitantes de las tierras altas de Chiapas. En cambio, Itzamkanac estaba ubicada demasiado río arriba para llegar a ser un importante puerto de intercambio. De ahí que Xicalango, el gran centro comercial situado en la laguna de Términos y controlado por Itzamkanac, supliera esta función.&lt;br /&gt;Establecieron numerosos puertos en esas rutas, entre los que destacan &lt;/span&gt;&lt;a title="Cozumel" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cozumel"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Cozumel&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, Xel-Há, Bahía de la Ascención y Polé (la actual Xcaret), en &lt;/span&gt;&lt;a title="Quintana Roo" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Quintana_Roo"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Quintana Roo&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, que fueron dominados por una rama de los putunes, a quienes se conoce como itzaes ("aquellos que hablan la lengua entrecortadamente").&lt;br /&gt;Desde Polé los itzaes penetraron tierra adentro para conquistar Chichén en &lt;/span&gt;&lt;a title="918" href="http://es.wikipedia.org/wiki/918"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;918&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, y desde entonces tomo el nombre de &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Chichén-Itzá" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Chich%C3%A9n-Itz%C3%A1"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Chichén-Itzá&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;. Hacia el &lt;/span&gt;&lt;a title="950" href="http://es.wikipedia.org/wiki/950"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;950&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, dominaban toda la región oriental hasta Bakhalal (&lt;/span&gt;&lt;a class="new" title="Bakalar (aún no redactado)" href="http://es.wikipedia.org/w/index.php?title=Bakalar&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Bakalar&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;) y Chactemal (&lt;/span&gt;&lt;a title="Chetumal" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Chetumal"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Chetumal&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;). Una vez controlada la zona, esta rama itzá de los putunes estableció comunicación con sus vecinos mexicanos del sur de Campeche. Se supone que los itzaes, —quienes hablaban tanto el &lt;/span&gt;&lt;a title="Chontal" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Chontal"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;chontal&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; como el náhuatl y habían absorbido profundas influencias del centro de México— recibieron a &lt;/span&gt;&lt;a title="Quetzalcóatl" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Quetzalc%C3%B3atl"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Quetzalcóatl&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, llamado en maya Kukulkán. Éste había huido de &lt;/span&gt;&lt;a title="Tula" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Tula"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Tula&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y se alió con los chontales para conquistar &lt;/span&gt;&lt;a title="Chichén Itzá" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Chich%C3%A9n_Itz%C3%A1"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Chichén Itzá&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; en &lt;/span&gt;&lt;a title="987" href="http://es.wikipedia.org/wiki/987"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;987&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;. De esta época datan las influencias toltecas en el arte y la arquitectura mayas.&lt;br /&gt;Es conveniente recalcar que autores como Enrique Florescano, Leonardo López Luján y Alfredo López Austin, ponen en duda que el &lt;/span&gt;&lt;a title="Ce Ácatl Topiltzin Quetzalcóatl" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Ce_%C3%81catl_Topiltzin_Quetzalc%C3%B3atl"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Quetzalcóatl&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; histórico haya llegado a &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Yucatán" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Yucat%C3%A1n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Yucatán&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;. En primer lugar, porque las fechas no coinciden. En segundo, porque similares argumentos presentaban los nobles mixtecos, tarascos y más tarde los mexicas para legitimar su posición en la estructura social. Tanto el mito &lt;/span&gt;&lt;a title="Tollan" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Tollan"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Tollan&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y la de la huida de Quetzalcóatl, como las expresiones artísticas y la vocación eminentemente guerrera de las sociedades mesoamericanas del período Posclásico Temprano forman parte de un complejo muy extendido por toda la región en ese tiempo.&lt;br /&gt;Hacia el año 1000, Chichén Itzá formó una alianza con los cocomes de &lt;/span&gt;&lt;a title="Mayapán" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Mayap%C3%A1n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Mayapán&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y los xiu de Uxmal. Dicha alianza es conocida con el nombre de Confederación o &lt;/span&gt;&lt;a title="Liga de Mayapán" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Liga_de_Mayap%C3%A1n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Liga de Mayapán&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, rota en &lt;/span&gt;&lt;a title="1194" href="http://es.wikipedia.org/wiki/1194"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;1194&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; por &lt;/span&gt;&lt;a title="Hunacc Ceel" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Hunacc_Ceel"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Hunacc Ceel&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, líder de los cocomes. Las hostilidades desembocaron en la derrota tanto de los itzaes como de los xiu. El auge de Chichén-Itzá y de sus gobernantes maya-toltecas terminó en caos hacia fines del &lt;/span&gt;&lt;a title="Siglo XIII" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Siglo_XIII"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;siglo XIII&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;. Los itzaes abandonaron su ciudad y se dirigieron a las selvas desiertas del Petén. Allí, en el lago &lt;/span&gt;&lt;a class="new" title="Petén-Itzá (aún no redactado)" href="http://es.wikipedia.org/w/index.php?title=Pet%C3%A9n-Itz%C3%A1&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Petén-Itzá&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, fundaron una nueva población localizada en la isla de Tayasal.&lt;br /&gt;La supremacía de &lt;/span&gt;&lt;a title="Mayapán" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Mayap%C3%A1n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Mayapán&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; llegó a su fin hacia &lt;/span&gt;&lt;a title="1441" href="http://es.wikipedia.org/wiki/1441"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;1441&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, cuando el líder xiu de &lt;/span&gt;&lt;a title="Uxmal" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Uxmal"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Uxmal&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a class="new" title="Ah Xupan Xiu (aún no redactado)" href="http://es.wikipedia.org/w/index.php?title=Ah_Xupan_Xiu&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Ah Xupan Xiu&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, la destruyó masacrando a la familia real cocom. Durante su apogeo, Mayapán llegó a tener hasta 12 mil habitantes. Era una ciudad fortificada, rodeada de una muralla de piedra. Se pueden ver en su arquitectura claras influencias &lt;/span&gt;&lt;a title="Tolteca" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Tolteca"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;toltecas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;.&lt;br /&gt;En el este de la península, según señala Eric J. Thompson en su libro Los habitantes de la costa oriental de la península de Yucatán:&lt;br /&gt;"Los putunes conservaron en su poder la región de Bakhalal y Chetumal durante el periodo de dominación de Mayapán [...] en la provincia de Uaymil se hablaba un dialecto parecido al campechano y, naturalmente los documentos de Paxbolón con su afirmación de que Chetumal pagaba tributo a los putunes acalanes."&lt;br /&gt;Eric J. Thompson#GGC11C&lt;br /&gt;Las &lt;/span&gt;&lt;a title="Crónica" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cr%C3%B3nica"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;crónicas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; mayas establecen claramente que los putunes conservaron su poder sobre la región de Bakhalal y Chactemal durante el periodo de la dominación de Mayapán (&lt;/span&gt;&lt;a title="1200" href="http://es.wikipedia.org/wiki/1200"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;1200&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;a title="1480" href="http://es.wikipedia.org/wiki/1480"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;1480&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;) pero ni por eso abandonaron el dominio de su antiguo territorio al sur de Tabasco, sino que hicieron constantes viajes de ida y vuelta a Potonchán.&lt;br /&gt;A la caída de Mayapán, la península de Yucatán se dividió en 16 pequeños &lt;/span&gt;&lt;a title="Estado" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Estado"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;estados&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Caciquismo" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Caciquismo"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;cacicazgos&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; o &lt;/span&gt;&lt;a title="Provincia" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Provincia"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;provincias&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, cada uno con su propio &lt;/span&gt;&lt;a title="Gobierno" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Gobierno"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;gobernante&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;. Entre estos cacicazgos existían rivalidades y guerras constantes, herencia de las luchas sin tregua entre los xiu y los cocomes. Esa era la situación reinante a la llegada de los primeros españoles.&lt;br /&gt;En el &lt;/span&gt;&lt;a title="Petén" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Pet%C3%A9n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Petén&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Tayasal" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Tayasal"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Tayasal&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; de los Itzaes, &lt;/span&gt;&lt;a class="new" title="Zacpetén (aún no redactado)" href="http://es.wikipedia.org/w/index.php?title=Zacpet%C3%A9n&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Zacpetén&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; de los Ko'woj y &lt;/span&gt;&lt;a class="new" title="Queixil (aún no redactado)" href="http://es.wikipedia.org/w/index.php?title=Queixil&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Queixil&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; de los Yalnain, fueron las últimas ciudades Mayas y &lt;/span&gt;&lt;a title="Mesoamérica" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Mesoam%C3%A9rica"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;mesoamericanas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; en ser conquistadas, en el 1697 DC, después de varios intentos fallidos, incluyendo unos de Hernán Cortés en 1542.&lt;/span&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1998126077343402483-8693787963057147914?l=laculturamaya.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://laculturamaya.blogspot.com/feeds/8693787963057147914/comments/default' title='Enviar comentarios'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=1998126077343402483&amp;postID=8693787963057147914' title='0 comentarios'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1998126077343402483/posts/default/8693787963057147914'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1998126077343402483/posts/default/8693787963057147914'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://laculturamaya.blogspot.com/2008/04/perodo-postclsico.html' title='Período Postclásico'/><author><name>antoinette</name><uri>http://www.blogger.com/profile/13898385872643520020</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1998126077343402483.post-8754243393088294763</id><published>2008-04-30T10:39:00.000-07:00</published><updated>2008-04-30T10:41:26.233-07:00</updated><title type='text'>Período Clásico</title><content type='html'>&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Artículo principal: &lt;/span&gt;&lt;a title="Período clásico mesoamericano" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Per%C3%ADodo_cl%C3%A1sico_mesoamericano"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Período clásico mesoamericano&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;a class="image" title="Estela de Copán según un grabado de Frederick Catherwood, 1839." href="http://es.wikipedia.org/wiki/Imagen:CopanNSouthCatherwood.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;a class="internal" title="Aumentar" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Imagen:CopanNSouthCatherwood.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Estela de &lt;/span&gt;&lt;a title="Copán" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cop%C3%A1n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Copán&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; según un grabado de &lt;/span&gt;&lt;a title="Frederick Catherwood" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Frederick_Catherwood"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Frederick Catherwood&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, 1839.&lt;br /&gt;También llamado Periodo Teocrático, abarca desde los años &lt;/span&gt;&lt;a title="320" href="http://es.wikipedia.org/wiki/320"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;320&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; a &lt;/span&gt;&lt;a title="987" href="http://es.wikipedia.org/wiki/987"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;987&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; dC aproximadamente. Recibe este nombre porque en un principio se creyó que fue el grupo sacerdotal el que detentó el poder político y que toda la vida económica, social y cultural se desarrolló en torno a la religión.&lt;br /&gt;Los grupos sacerdotales, tuvieron gran importancia en el gobierno de los Estados mayas del Clásico; a pesar de eso, nunca fueron dirigentes. Existía una clase noble y en todo caso, eran los guerreros quienes concentraban el poder. La imagen de los mayas como una sociedad gobernada por sacerdotes fue derribada cuando se descubrió que las ciudades estaban en permanente guerra unas con otras.&lt;br /&gt;Se incrementó notablemente la agricultura como actividad económica básica, la cual era practicada por grandes contingentes de labradores, propiciando una compleja división del trabajo y en consecuencia una fuerte estratificación social.&lt;br /&gt;Las zonas arqueológicas más conocidas de este periodo son: &lt;/span&gt;&lt;a title="Tikal" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Tikal"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Tikal&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Uaxactún" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Uaxact%C3%BAn"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Uaxactún&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Piedras Negras (Guatemala)" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Piedras_Negras_%28Guatemala%29"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Piedras Negras&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Cancuén" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cancu%C3%A9n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Cancuén&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Caracol" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Caracol"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Caracol&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Yaxhá" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Yaxh%C3%A1"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Yaxhá&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, Naranjo, Xultún, Río Azul, Naachtún, &lt;/span&gt;&lt;a title="Dos Pilas" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Dos_Pilas"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Dos Pilas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Machaquilá" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Machaquil%C3%A1"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Machaquilá&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Aguateca" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Aguateca"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Aguateca&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Ruinas de Palenque" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Ruinas_de_Palenque"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Palenque&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Yaxchilán" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Yaxchil%C3%A1n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Yaxchilán&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Kankí" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Kank%C3%AD"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Kankí&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;,&lt;/span&gt;&lt;a title="Bonampak" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Bonampak"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Bonampak&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Quiriguá" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Quirigu%C3%A1"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Quiriguá&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; , &lt;/span&gt;&lt;a title="Tulum" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Tulum"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Tulum&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, Edzná, Oxquintok, &lt;/span&gt;&lt;a title="Ceibal" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Ceibal"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Ceibal&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, Xamantún, &lt;/span&gt;&lt;a title="Copán (sitio arqueológico)" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cop%C3%A1n_%28sitio_arqueol%C3%B3gico%29"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Copán&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="San Andrés (El Salvador)" href="http://es.wikipedia.org/wiki/San_Andr%C3%A9s_%28El_Salvador%29"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;San Andrés&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, Yaaxcanah, &lt;/span&gt;&lt;a title="Cobá" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cob%C3%A1"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Cobá&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, El Cedral, Ichpaatún, &lt;/span&gt;&lt;a title="Kantunilkín" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Kantunilk%C3%ADn"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Kantunilkín&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, Kuc (Chancah), Kucican, &lt;/span&gt;&lt;a title="Tazumal" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Tazumal"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Tazumal&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, Las Moras, Mario Ancona, Muyil, Oxlakmul, Oxtancah, Oxhindzonot, Pasión de Cristo, Río Indio, San Antonio III, Nohkuo Punta Pájaros, San Manuel, San Miguel, Punta Molas, Tamalcab, &lt;/span&gt;&lt;a title="Templo" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Templo"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Templo&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; de las Higueras, Tupack, Xlahpak, Tzibanché y &lt;/span&gt;&lt;a title="Kohunlich" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Kohunlich"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Kohunlich&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;.&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;a class="image" title="Cobá." href="http://es.wikipedia.org/wiki/Imagen:Cob%C3%A1%2C_Nohoch_Mul_Pyramide.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;a class="internal" title="Aumentar" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Imagen:Cob%C3%A1%2C_Nohoch_Mul_Pyramide.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Cobá.&lt;br /&gt;Los dos principales centros de la zona del Petén son &lt;/span&gt;&lt;a title="Uaxactún" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Uaxact%C3%BAn"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Uaxactún&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y &lt;/span&gt;&lt;a title="Tikal" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Tikal"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Tikal&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; . Uaxactún (600 AC al 889 DC), localizado a 25 kilómetros al norte de Tikal (&lt;/span&gt;&lt;a title="Guatemala" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Guatemala"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Guatemala&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;), tiene el templo maya más antiguo que se conoce en la región, y es el primer lugar en donde se observó la existencia de la bóveda falsa. Tikal (800 AC-869 DC), enclavado en el corazón de la selva muestra una gran influencia teotihuacana y llegó a poseer 100 mil habitantes en su momento culminante, siendo la ciudad más grande de América en el Clásico Tardío. Este centro dependía de una complicada red comercial y se encontraba enclavado en un lugar estratégico, entre dos sistemas fluviales que iban al &lt;/span&gt;&lt;a title="Golfo de México" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Golfo_de_M%C3%A9xico"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Golfo de México&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y al &lt;/span&gt;&lt;a title="Mar Caribe" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Mar_Caribe"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;mar Caribe&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;.&lt;br /&gt;Copán, en Honduras, cuyo esplendor se dio hacia el año 736 dC, fue el centro científico del mundo maya, en donde la &lt;/span&gt;&lt;a title="Astronomía" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Astronom%C3%ADa"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;astronomía&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; se perfeccionó al punto de determinar la duración del &lt;/span&gt;&lt;a title="Año tropical" href="http://es.wikipedia.org/wiki/A%C3%B1o_tropical"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;año tropical&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, de crear las tablas de &lt;/span&gt;&lt;a title="Eclipse" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Eclipse"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;eclipses&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y de idear una fórmula para ajustar el &lt;/span&gt;&lt;a title="Calendario" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Calendario"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;calendario&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, más exacta que la usada en la actualidad. Sobre su &lt;/span&gt;&lt;a title="Arte" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Arte"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;arte&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, Eric Wolf en la obra Pueblos y culturas de Mesoamérica menciona:&lt;br /&gt;"Al mismo tiempo se dieron a conocer expresiones artísticas nuevas, nuevos símbolos de poder, que provenían del exterior de la zona maya, y se extendieron en toda esta región; como los tocados ceremoniales guarnecidos, las sandalias orladas, los brazaletes, las &lt;/span&gt;&lt;a title="Pluma" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Pluma"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;plumas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; ensartadas y el cetro de [manikin]. En Copán se encuentran numerosas representaciones del Tláloc mexicano. ¿Se trataría de un movimiento de consolidación política que tuvo su origen fuera de la zona maya aun cuando hecho uso de las formas mayas tradicionales?..."&lt;br /&gt;Eric WolfGGC11C&lt;br /&gt;De este período datan también las ciudades de Calakmul en &lt;/span&gt;&lt;a title="Campeche" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Campeche"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Campeche&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, donde se han encontrado más de 100 &lt;/span&gt;&lt;a title="Estela" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Estela"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;estelas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, y Cobá en &lt;/span&gt;&lt;a title="Quintana Roo" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Quintana_Roo"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Quintana Roo&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, que floreció en 623 dC y constituye el centro teocrático más antiguo del noreste de la península de Yucatán.&lt;br /&gt;Cobá, situada a orillas de cinco lagos, entre los cuales los más importantes son Cobá y Macanxoc, se desarrolló a principios de nuestra era. Constituía un asentamiento humano pequeño, con una organización social de tipo aldeano y cuya actividad principal era la agricultura. Conforme la población fue creciendo, entre los años 400 y &lt;/span&gt;&lt;a title="1000" href="http://es.wikipedia.org/wiki/1000"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;1000&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; de nuestra era, Cobá aumentó su poder económico y político, llegando a convertirse en un importante centro ceremonial. El &lt;/span&gt;&lt;a title="Arqueología" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Arqueolog%C3%ADa"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;arqueólogo&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; Antonio Benavides lo describe así en su artículo "Cobá":&lt;br /&gt;"En Cobá y sus alrededores vivían miles de personas, la mayoría en casas precarias con cimientos de piedra; paredes de lodo y techos de hoja de palma. En el centro de la ciudad, cerca de los templos, de los edificios públicos y de los juegos de pelota, habitaban los gobernantes en casas grandes de piedra decoradas con figuras de estuco. También había amplias plazas en las que se reunía la gente los días de mercado o cuando había alguna celebración pública. La vida en Cobá era muy parecida a la de otras grandes urbes prehispánicas como Teotihuacan y Cholula en el altiplano central o como Monte Albán y el Tajín. Existía un sistema de gobierno con grandes diferencias sociales. Un grupo minoritario formado por sacerdotes, dirigentes y guerreros de alto rango organizaba y controlaba la mayor parte de las actividades (religión, economía, política, educación, etc.) de una gran población de tal manera que los bienes y servicios eran mayormente disfrutados por ellos."&lt;br /&gt;Antonio Benavides#GGC11C&lt;br /&gt;Este importante centro cubría una extensión total de 100 km² y su núcleo unos dos km²; se encontraba comunicado con la región por medio una serie de caminos que tenían por objetivo asegurar el control económico y político del territorio, además de ser excelentes medios de comunicación. Los caminos se empezaron a construir entre los años &lt;/span&gt;&lt;a title="600" href="http://es.wikipedia.org/wiki/600"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;600&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y &lt;/span&gt;&lt;a title="800" href="http://es.wikipedia.org/wiki/800"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;800&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; dC aproximadamente. Es también la época en la que se esculpen numerosas estelas y en que el crecimiento urbano se aprecia en la construcción —aparte del núcleo— de tres grupos de edificios ceremoniales: Nohoch Mul, Chumuc Mul y Macanxoc. La población alcanzaba entonces los 70 mil habitantes, y hacia el año 1000 controlaba la ruta comercial de la costa oriental y del centro y norte de la península de Yucatán.&lt;br /&gt;Cobá, sin embargo, no se encontraba en la costa, sino en el interior, a unos 50 &lt;/span&gt;&lt;a title="Kilómetro" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Kil%C3%B3metro"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;km&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; al noreste de Tulum. Necesitaba controlar, abastecer y proteger un puerto localizado sobre la ruta comercial hacia Honduras, y por medio del puerto de Xel-Há descrito así por el arqueólogo Fernando Robles en su trabajo "Xel-Há, puerto de Cobá":&lt;br /&gt;"Xel-Há se hallaba en un punto crítico de la ruta comercial, ya que en ella convergían las partes terrestre y marítima de la misma. A Xel-Há llegaban por la vía marina las mercancías procedentes de Petén y Belice y, por el otro lado, aquellas del noroccidente de Yucatán vía Cobá. Esta posición de zona transitoria, aunada a sus cualidades geográficas (la caleta, su situación geográfica en la península, etc.), debieron haber hecho de Xel-Há una especie de 'puerto libre' [...] Por las evidencias arqueológicas que contamos, así como por sus cualidades morfológicas y geográficas, suponemos que Xel-Há debió haber jugado un papel, si no igual, sí semejante al de un puerto de comercio suscrito al emporio comercial de Cobá".&lt;br /&gt;Fernando Robles#GGC11C&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;a class="image" title="Pirámide en Yaxchilan." href="http://es.wikipedia.org/wiki/Imagen:Yaxchilan_1.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;a class="internal" title="Aumentar" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Imagen:Yaxchilan_1.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;a title="Pirámide" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Pir%C3%A1mide"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Pirámide&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; en &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Yaxchilan" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Yaxchilan"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Yaxchilan&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;.&lt;br /&gt;La civilización maya, tuvo centros como Palenque, enclavado en la selva de Chiapas, que llegó a su máximo esplendor entre los años 695 y &lt;/span&gt;&lt;a title="799" href="http://es.wikipedia.org/wiki/799"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;799&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; dC, al igual que los centros de Yaxchilán, Bonampak y Piedras Negras. Es en esta región donde encontramos los primeros indicios de la existencia de la guerra entre los mayas: hay representaciones que hablan de guerreros, batallas e incursiones para capturar prisioneros. Becán, situada en Campeche, es un ejemplo de ciudad maya fortificada y rodeada por un foso seco.&lt;br /&gt;Antes de finalizar con el periodo teocrático es importante resaltar la relación tan estrecha y duradera que había entre la región maya y el Centro de México, especialmente con &lt;/span&gt;&lt;a title="Teotihuacan" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Teotihuacan"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Teotihuacan&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, de los &lt;/span&gt;&lt;a title="Siglo" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Siglo"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;siglos&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; &lt;/span&gt;&lt;a title="Siglo V" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Siglo_V"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;V&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; a &lt;/span&gt;&lt;a title="Siglo VII" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Siglo_VII"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;VII&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;. Teotihuacan controló los centros mayas de este periodo a través de la guerra y del dominio político, pero sobre todo mediante las influencias culturales y el acceso a una serie de recursos naturales, como el &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Cacao" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cacao"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;cacao&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, que eran &lt;/span&gt;&lt;a title="Mercancía" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Mercanc%C3%ADa"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;mercancías&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; básicas dentro de las redes comerciales. Inicialmente se dedujo que la cultura maya absorbió la influencia teotihuacana y continuó su propio desarrollo. Posteriormente se analizaron las evidencias encontradas en Tikal y en &lt;/span&gt;&lt;a title="Kaminaljuyú" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Kaminaljuy%C3%BA"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Kaminaljuyú&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; donde algunos edificios y estelas sugieren actividad bélica entre teotihuacanos y mayas, demostrando el poder que los &lt;/span&gt;&lt;a title="Guerrero" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Guerrero"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;guerreros&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; sustentaban en este periodo.&lt;br /&gt;Podemos afirmar que la desintegración tan dramática como incomprensible de estos poderosos centros ceremoniales podría estar íntimamente ligada a la caída de la propia Tehotihuacan.&lt;br /&gt;Se han manejado muchas hipótesis acerca de la decadencia y desaparición de los centros mayas teocráticos, cuyo orden se resquebrajó entre los años &lt;/span&gt;&lt;a title="750" href="http://es.wikipedia.org/wiki/750"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;750&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y 900. Una teoría nos habla del colapso &lt;/span&gt;&lt;a title="Ecología" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Ecolog%C3%ADa"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;ecológico&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; que sufrió la región a raíz de la destrucción de la selva por los sistemas agrícolas que los mayas empleaban, mientras que otra pone el acento en un crecimiento desmedido de la población, que empezó a ejercer demasiada presión sobre la tierra y la producción de &lt;/span&gt;&lt;a title="Alimento" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Alimento"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;alimentos&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;. Estas hipótesis son probablemente ciertas, aunque no bastan para explicar la decadencia de los centros teocráticos.&lt;br /&gt;A ellas quizá se aunaron las contradicciones internas de la sociedad teocrática. En ella el poder y la autoridad estaban en manos de un grupo de nobles y sacerdotes que imponían al pueblo fuertes cargas tributarias en trabajo y especie. Así, ese pueblo pudo haberse levantado en una sangrienta rebelión, o bien emigrar en masa hacia otras tierras. A todo esto se une el hecho de que Teotihuacan, saqueada y reducida a cenizas por fuerzas desconocidas entre 700 y &lt;/span&gt;&lt;a title="750" href="http://es.wikipedia.org/wiki/750"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;750&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; dejó de mostrar su influencia en el área maya. Su prosperidad económica y cultural se detuvo bruscamente para dar paso a &lt;/span&gt;&lt;a title="Xochicalco" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Xochicalco"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Xochicalco&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, y posteriormente a los &lt;/span&gt;&lt;a title="Tolteca" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Tolteca"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;toltecas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, en el dominio del &lt;/span&gt;&lt;a title="Valle de México" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Valle_de_M%C3%A9xico"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Valle de México&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;. Cien años después de la destrucción de Teotihuacan, los centros mayas entraron en crisis, se despoblaron, y sus ciudades fueron invadidas por la selva&lt;/span&gt;.&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1998126077343402483-8754243393088294763?l=laculturamaya.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://laculturamaya.blogspot.com/feeds/8754243393088294763/comments/default' title='Enviar comentarios'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=1998126077343402483&amp;postID=8754243393088294763' title='0 comentarios'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1998126077343402483/posts/default/8754243393088294763'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1998126077343402483/posts/default/8754243393088294763'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://laculturamaya.blogspot.com/2008/04/perodo-clsico.html' title='Período Clásico'/><author><name>antoinette</name><uri>http://www.blogger.com/profile/13898385872643520020</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1998126077343402483.post-1870012007672478380</id><published>2008-04-30T10:31:00.000-07:00</published><updated>2008-04-30T10:33:38.388-07:00</updated><title type='text'>Antecedentes e Historia</title><content type='html'>&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Antecedentes al Preclásico&lt;br /&gt;Existe una gran controversia al respecto de los sucesos antecedentes del Preclásico, no existen grandes hallazgos, a excepción de las condiciones &lt;/span&gt;&lt;a title="Clima" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Clima"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;climáticas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; sufrieron cambios considerables lo cual fue causa de la extinción de numerosas especies animales. Por ello se dio un desplazamiento de la &lt;/span&gt;&lt;a title="Caza" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Caza"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;caza&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; como actividad principal, y fue sustituida por la recolección de &lt;/span&gt;&lt;a title="Tubérculo" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Tub%C3%A9rculo"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;tubérculos&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Raíz" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Ra%C3%ADz"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;raíces&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Grano" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Grano"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;granos&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y &lt;/span&gt;&lt;a title="Fruta" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Fruta"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;frutas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; silvestres.&lt;br /&gt;En toda la península de Yucatán se han encontrado restos de animales extintos y de actividad &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Humano" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Humano"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;humana&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, como lo demuestran la utilería de la Industria de la Concepción (&lt;/span&gt;&lt;a title="Campeche" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Campeche"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Campeche&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;) y los descubrimientos de pinturas rupestres en las grutas de Loltún (Yucatán).&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Preclásico maya&lt;br /&gt;Artículo principal: &lt;/span&gt;&lt;a title="Período preclásico mesoamericano" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Per%C3%ADodo_precl%C3%A1sico_mesoamericano"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Período preclásico mesoamericano&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;También llamado Período Agrícola, existe un debate sobre los años de inicio y fin de este intervalo de tiempo, el más aceptado, en este caso para el área maya inicia aproximadamente en al año &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="1000 adC" href="http://es.wikipedia.org/wiki/1000_adC"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;1000 adC&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y terminaría rumbo al &lt;/span&gt;&lt;a title="320" href="http://es.wikipedia.org/wiki/320"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;320 dC&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;. Durante este periodo se desarrolla el &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Maya yucateco" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Maya_yucateco"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;idioma maya&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, el pueblo maya adquiere experiencia y construye algunas grandes ciudades.&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;a class="image" title="Pirámide de El Tigre, en El Mirador, ca 600 adC." href="http://es.wikipedia.org/wiki/Imagen:Elmiradortigre.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;a class="internal" title="Aumentar" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Imagen:Elmiradortigre.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Pirámide de El Tigre, en &lt;/span&gt;&lt;a title="El Mirador" href="http://es.wikipedia.org/wiki/El_Mirador"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;El Mirador&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, ca &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="600 adC" href="http://es.wikipedia.org/wiki/600_adC"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;600 adC&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;.&lt;br /&gt;Una teoría basada en estudios de &lt;/span&gt;&lt;a title="Cerámica" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cer%C3%A1mica"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;cerámica&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, motiva a deducir que en el periodo preclásico la costa del &lt;/span&gt;&lt;a title="Océano Pacífico" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Oc%C3%A9ano_Pac%C3%ADfico"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Pacífico&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; (desde el este de &lt;/span&gt;&lt;a title="Oaxaca" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Oaxaca"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Oaxaca&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; hasta &lt;/span&gt;&lt;a title="El Salvador" href="http://es.wikipedia.org/wiki/El_Salvador"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;El Salvador&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;) estuvo poblada por los ancestros de los mixe, &lt;/span&gt;&lt;a title="Zoque" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Zoque"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;zoques&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y popolucas actuales (uno de los cuales es del grupo de los mayas) que hacia el &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="1200 adC" href="http://es.wikipedia.org/wiki/1200_adC"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;1200 adC&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; emigraron hacia el &lt;/span&gt;&lt;a title="Golfo de México" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Golfo_de_M%C3%A9xico"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Golfo de México&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y desarrollaron la civilización &lt;/span&gt;&lt;a title="Olmeca" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Olmeca"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Olmeca&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; arqueológica, de hecho la cerámica más antigua de esta región es de un estilo inconfundible llamado Ocós, originaria del Pacífico de &lt;/span&gt;&lt;a title="Guatemala" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Guatemala"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Guatemala&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, pero unos 600 años más antigua que la Olmeca, (Coe y Diehl 1980; Lowe 1977).&lt;br /&gt;Según otra teoría complementaria a la anterior los descendientes de los olmecas emigraron a la zona del Petén guatemalteco, donde posteriormente se mezclaron con la gente del lugar originando a los "protomayas". Existen algunos fragmentos del &lt;/span&gt;&lt;a title="Libros de Chilam Balam" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Libros_de_Chilam_Balam"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Chilam Balam de Chumayel&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; donde se afirma que éstos provenían de una migración que se produjo en el núcleo original maya que ciertos arqueólogos han encontrado en la zona maya de &lt;/span&gt;&lt;a title="Guatemala" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Guatemala"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Guatemala&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; conocida como &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="El Petén" href="http://es.wikipedia.org/wiki/El_Pet%C3%A9n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;El Petén&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, cuando en el Preclásico medio se comenzaron a desarrollar ciudades monumentales, en la &lt;/span&gt;&lt;a title="Cuenca del Mirador" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cuenca_del_Mirador"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Cuenca del Mirador&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, como &lt;/span&gt;&lt;a title="Nakbé" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Nakb%C3%A9"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Nakbé&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, ca &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="1000 adC" href="http://es.wikipedia.org/wiki/1000_adC"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;1000 adC&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; &lt;/span&gt;&lt;a title="El Mirador" href="http://es.wikipedia.org/wiki/El_Mirador"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;El Mirador&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, ca &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="600 adC" href="http://es.wikipedia.org/wiki/600_adC"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;600 adC&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Cival" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cival"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Cival&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, ca &lt;/span&gt;&lt;a title="450 adC" href="http://es.wikipedia.org/wiki/450_adC"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;450 adC&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y &lt;/span&gt;&lt;a title="Ruinas de San Bartolo" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Ruinas_de_San_Bartolo"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;San Bartolo&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; ca &lt;/span&gt;&lt;a title="400 adC" href="http://es.wikipedia.org/wiki/400_adC"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;400 adC&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; con sus ahora famosos murales del Preclásico, los más finos y antiguos del área Maya. Estas grandes ciudades, ya contaban con todas las características que hicieron famosos a los Mayas del periodo Clásico, y dando lugar a la duda si los &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Olmecas" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Olmecas"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Olmecas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Mayas" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Mayas"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Mayas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, de hecho fueron culturas que se desarrollaron independientemente.&lt;br /&gt;Posteriormente, en el Posclásico, algunos grupos emigraron del Petén rumbo al norte (Península de Yucatán) y otros se quedaron ahí, de esta manera se explica el origen de las diferentes &lt;/span&gt;&lt;a title="Tribu" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Tribu"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;tribus&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; mayas (itzaes, xiús, cocomes, &lt;/span&gt;&lt;a title="Tzotzil" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Tzotzil"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;tzotziles&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, tzeltales, lacandones, entre otras), ya que cada una de ellas conservaba rasgos comunes, sólo variaban los distintos dialectos. Cuando se realizó la conquista española cada uno de estos grupos se fue adaptando al &lt;/span&gt;&lt;a title="Mestizaje" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Mestizaje"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;mestizaje&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; cultural y se fue haciendo único y autónomo en sus tradiciones.&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;a class="image" title="Palacio en Nakbé, ca 500 adC." href="http://es.wikipedia.org/wiki/Imagen:Nakbe_str.JPG"&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;a class="internal" title="Aumentar" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Imagen:Nakbe_str.JPG"&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Palacio en &lt;/span&gt;&lt;a title="Nakbé" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Nakb%C3%A9"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Nakbé&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, ca &lt;/span&gt;&lt;a title="500 adC" href="http://es.wikipedia.org/wiki/500_adC"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;500 adC&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;.&lt;br /&gt;Al paso del tiempo la gran civilización maya floreció y alcanzó auge en la zona norte del Petén, en la &lt;/span&gt;&lt;a title="Cuenca del Mirador" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cuenca_del_Mirador"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Cuenca del Mirador&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, en el &lt;/span&gt;&lt;a title="Corazón" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Coraz%C3%B3n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;corazón&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; de la selva tropical, ahí fue su núcleo original. Algunos especulan que el pueblo maya tomó como ejemplo muchos estilos de vida de la cultura olmeca, aunque los recientes hallazgos en las ciudades del &lt;/span&gt;&lt;a title="Petén" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Pet%C3%A9n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Petén&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, como &lt;/span&gt;&lt;a title="El Mirador" href="http://es.wikipedia.org/wiki/El_Mirador"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;El Mirador&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Cival" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cival"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Cival&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, etc., contradicen ésta teoría. De ésta época, datan el &lt;/span&gt;&lt;a title="Urbanismo" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Urbanismo"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;urbanismo&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y la &lt;/span&gt;&lt;a title="Estado" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Estado"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;organización estatal&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; que se fueron desarrollando en un ambiente estable y prolongado; se adaptaron al medio ambiente en que vivían y sabían convivir con la &lt;/span&gt;&lt;a title="Naturaleza" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Naturaleza"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;naturaleza&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;. Por aquello se distingue un gran respeto que ellos tenían como seres humanos hacia su entorno.&lt;br /&gt;Se estima que la selva del Petén se encontraba deshabitada al inicio del tercer milenio antes de Cristo, cuando los primeros agricultores construyeron sus chozas a orillas del río de la Pasión y &lt;/span&gt;&lt;a title="Cuenca del Mirador" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cuenca_del_Mirador"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Cuenca del Mirador&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, demostrada por muestras de polen de maíz, que datan ca &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="2750 adC" href="http://es.wikipedia.org/wiki/2750_adC"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;2750 adC&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; en lagos de la &lt;/span&gt;&lt;a title="Cuenca del Mirador" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cuenca_del_Mirador"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Cuenca del Mirador&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, éstos se empezaron a relacionar con la población de los Altos y la costa Pacífica de Guatemala en sitios como &lt;/span&gt;&lt;a title="Abaj Takalik" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Abaj_Takalik"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Abaj Takalik&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; ca &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="1000 adC" href="http://es.wikipedia.org/wiki/1000_adC"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;1000 adC&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y &lt;/span&gt;&lt;a title="Kaminaljuyú" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Kaminaljuy%C3%BA"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Kaminaljuyú&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; ca &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="800 adC" href="http://es.wikipedia.org/wiki/800_adC"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;800 adC&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, y El Salvador ca &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="900 adC" href="http://es.wikipedia.org/wiki/900_adC"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;900 adC&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, así como con la de la costa del golfo de México. Hacia el año &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="1000 adC" href="http://es.wikipedia.org/wiki/1000_adC"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;1000 adC&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; la población en expansión se extendió por toda esta zona central iniciándose el proceso de urbanización, el empleo de sistemas agrícolas más complejos y una organización política más avanzada, capaz de controlar la creciente población y con una jerarquización interna, en la que nobles y &lt;/span&gt;&lt;a title="Sacerdote" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Sacerdote"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;sacerdotes&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; iban ocupando los puestos de autoridad. Se inicia una división del trabajo con la diversificación de ocupaciones: &lt;/span&gt;&lt;a title="Agricultura" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Agricultura"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;agricultura&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Caza" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Caza"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;caza&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Pesca" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Pesca"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;pesca&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Caza-recolección" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Caza-recolecci%C3%B3n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;recolección&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Alfarería" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Alfarer%C3%ADa"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;alfarería&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Industria lítica" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Industria_l%C3%ADtica"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;industria lítica&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, industria &lt;/span&gt;&lt;a title="Textil" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Textil"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;textil&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Comercio" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Comercio"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;comercio&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y &lt;/span&gt;&lt;a title="Religión" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Religi%C3%B3n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;culto religioso&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;.&lt;br /&gt;El trabajo de la tierra dio prioridad al cultivo del &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Maíz" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Ma%C3%ADz"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;maíz&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, el &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Frijol" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Frijol"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;frijol&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, el &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Cacao" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cacao"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;cacao&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y la &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Calabaza" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Calabaza"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;calabaza&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, en tanto la caza, la pesca y la recolección quedaron como actividades complementarias; por eso a este periodo se le conoce también como agrícola. En él se va desarrollando una &lt;/span&gt;&lt;a title="Religión" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Religi%C3%B3n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;religión&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; sencilla con la creencia en una vida ultra terrena y el culto a los muertos.&lt;br /&gt;La evidencia &lt;/span&gt;&lt;a title="Arqueología" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Arqueolog%C3%ADa"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;arqueológica&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; muestra que los mayas comenzaron a edificar una &lt;/span&gt;&lt;a title="Arquitectura" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Arquitectura"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;arquitectura&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; ceremonial hace unos 3.000 años. Hay un desacuerdo entre los límites y la diferencia entre los mayas antiguos y una civilización mesoamericana preclásica vecina, la cultura &lt;/span&gt;&lt;a title="Olmeca" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Olmeca"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;olmeca&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;. Los olmecas y los mayas antiguos parecen haberse influenciado entre sí. Los monumentos más antiguos consisten en simples montículos de tumbas, los precursores de las &lt;/span&gt;&lt;a title="Pirámide" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Pir%C3%A1mide"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;pirámides&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; se erigieron más tarde.&lt;br /&gt;De modo gradual, la influencia de la cultura olmeca dejó de ser tan grande como había sido durante el período Preclásico Medio. Hacia el &lt;/span&gt;&lt;a title="Siglo III adC" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Siglo_III_adC"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;siglo III adC&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; había cesado definitivamente. Sin embargo, muchos pueblos de toda el área mesoamericana habían absorbido algunos de sus rasgos principales (culto a los muertos, arquitectura y escultura monumentales, el culto a las divinidades del agua y el fuego...). Para el Preclásico Tardío, en toda Mesoamérica surgieron tradiciones culturales regionales, que fueron construidas sobre la base del legado olmeca. Los mayas tomaron de ese pueblo la escritura, el sistema de numeración y la Cuenta Larga, y muchas otras cosas. La cultura maya, propiamente dicha, no surgió sino hasta el &lt;/span&gt;&lt;a title="Siglo I" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Siglo_I"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;primer siglo de la era cristiana&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, más o menos contemporánea al desarrollo de &lt;/span&gt;&lt;a title="Teotihuacan" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Teotihuacan"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Teotihuacan&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;.&lt;br /&gt;Del período Preclásico Tardío se han detectado numerosos asentamientos humanos entre los cuales se encuentran Santa Marta (Chiapas), donde se constata una temprana ocupación en labores de &lt;/span&gt;&lt;a title="Cerámica" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cer%C3%A1mica"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;cerámica&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y cultivo de maíz, fechada con el año &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="1320s adC" href="http://es.wikipedia.org/wiki/1320s_adC"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;1320 adC&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;; &lt;/span&gt;&lt;a title="Chiapa de Corzo" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Chiapa_de_Corzo"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Chiapa de Corzo&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Tonalá" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Tonal%C3%A1"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Tonalá&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, Padre Piedra, e Izapa, con influencia olmeca; Edzná, Xicalango, Tixchel y Santa Rosa Xtampak (&lt;/span&gt;&lt;a title="Campeche" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Campeche"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Campeche&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;); Yaxuná, Acanceh, Dzibilchaltún (&lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Yucatán" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Yucat%C3%A1n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Yucatán&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;); &lt;/span&gt;&lt;a title="El Trapiche" href="http://es.wikipedia.org/wiki/El_Trapiche"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;El Trapiche&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Casa Blanca (sitio precolombino)" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Casa_Blanca_%28sitio_precolombino%29"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Casa Blanca&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, Laguna Cuzcachapa, &lt;/span&gt;&lt;a title="Las Victorias" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Las_Victorias"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Las Victorias&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y &lt;/span&gt;&lt;a title="Bolinas" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Bolinas"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Bolinas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; (&lt;/span&gt;&lt;a title="Chalchuapa" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Chalchuapa"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Chalchuapa&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;); &lt;/span&gt;&lt;a title="Kaminaljuyú" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Kaminaljuy%C3%BA"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Kaminaljuyú&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; en el sur de Guatemala. Los pobladores de este último asentamiento controlaron las relaciones comerciales de la zona con el resto de Mesoamérica hasta que fueron invadidos hacia el año &lt;/span&gt;&lt;a title="400" href="http://es.wikipedia.org/wiki/400"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;400 dC&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, por guerreros provenientes del centro de México, de la poderosa ciudad de Teotihuacan, cuya influencia &lt;/span&gt;&lt;a title="Militar" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Militar"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;militar&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y cultural se dejó sentir desde entonces en todo el ámbito maya.&lt;/span&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1998126077343402483-1870012007672478380?l=laculturamaya.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://laculturamaya.blogspot.com/feeds/1870012007672478380/comments/default' title='Enviar comentarios'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=1998126077343402483&amp;postID=1870012007672478380' title='0 comentarios'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1998126077343402483/posts/default/1870012007672478380'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1998126077343402483/posts/default/1870012007672478380'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://laculturamaya.blogspot.com/2008/04/antecedentes-e-historia.html' title='Antecedentes e Historia'/><author><name>antoinette</name><uri>http://www.blogger.com/profile/13898385872643520020</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1998126077343402483.post-5893278337719577372</id><published>2008-04-30T10:14:00.000-07:00</published><updated>2008-04-30T10:18:15.653-07:00</updated><title type='text'>La Civilización Maya</title><content type='html'>&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;La civilización Maya habitó una vasta región ubicada &lt;/span&gt;&lt;a title="Geografía" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Geograf%C3%ADa"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;geográficamente&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; en el territorio del sur-sureste de México, específicamente en los cinco estados de &lt;/span&gt;&lt;a title="Campeche" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Campeche"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Campeche&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Chiapas" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Chiapas"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Chiapas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; (lugar donde se ubica la ciudad principal), &lt;/span&gt;&lt;a title="Quintana Roo" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Quintana_Roo"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Quintana Roo&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Tabasco" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Tabasco"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Tabasco&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y &lt;/span&gt;&lt;a title="Yucatán (estado)" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Yucat%C3%A1n_%28estado%29"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Yucatán&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;; y en los territorios de &lt;/span&gt;&lt;a title="América Central" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Am%C3%A9rica_Central"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;América Central&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; de los actuales &lt;/span&gt;&lt;a title="Belice" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Belice"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Belice&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Guatemala" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Guatemala"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Guatemala&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Honduras" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Honduras"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Honduras&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y &lt;/span&gt;&lt;a title="El Salvador" href="http://es.wikipedia.org/wiki/El_Salvador"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;El Salvador&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, con una &lt;/span&gt;&lt;a title="Historia" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Historia"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;historia&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; de aproximadamente 3000 años.&lt;br /&gt;Durante ese largo tiempo, en ese territorio se hablaron cientos de dialectos que generan hoy cerca de 44 &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Lenguas mayas" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Lenguas_mayas"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;lenguas mayas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; diferentes. Hablar de los "Antiguos Mayas" es referirse a la historia de una de las &lt;/span&gt;&lt;a title="Cultura" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cultura"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;culturas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; &lt;/span&gt;&lt;a title="Mesoamérica" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Mesoam%C3%A9rica"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;mesoamericanas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Precolombino" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Precolombino"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;precolombinas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; más importantes, pues su legado científico y astronómico es mundial. Contrariamente a la creencia popular, la civilización Maya nunca "desapareció". Por lo menos, no por completo, pues sus descendientes aún viven en la región y muchos de ellos hablan alguno de los &lt;/span&gt;&lt;a title="Idioma" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Idioma"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;idiomas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; de la familia &lt;/span&gt;&lt;a title="Lenguas mayenses" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Lenguas_mayenses"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;mayense&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;.&lt;br /&gt;La riquísima literatura maya ilustra la vida de esta cultura. Obras como el &lt;/span&gt;&lt;a title="Rabinal Achí" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Rabinal_Ach%C3%AD"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Rabinal Achí&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, el &lt;/span&gt;&lt;a title="Popol Vuh" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Popol_Vuh"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Popol Vuh&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, El &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Chilam Balam" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Chilam_Balam"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Chilam Balam&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; son muestra de ello. Lo que sí fue destruido con la conquista es el modelo de &lt;/span&gt;&lt;a title="Civilización" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Civilizaci%C3%B3n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;civilización&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; que hasta la llegada de los primeros españoles, había generado milenios de historia. La &lt;/span&gt;&lt;a title="Conquista de América" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Conquista_de_Am%C3%A9rica"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Conquista española&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; de los pueblos mayas se consumó hasta &lt;/span&gt;&lt;a title="1697" href="http://es.wikipedia.org/wiki/1697"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;1697&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, con la toma de &lt;/span&gt;&lt;a title="Tayasal" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Tayasal"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Tayasal&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, capital de los Mayas &lt;/span&gt;&lt;a class="new" title="Itzá (aún no redactado)" href="http://es.wikipedia.org/w/index.php?title=Itz%C3%A1&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Itzá&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y &lt;/span&gt;&lt;a class="new" title="Zacpetén (aún no redactado)" href="http://es.wikipedia.org/w/index.php?title=Zacpet%C3%A9n&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Zacpetén&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, capital de los Mayas &lt;/span&gt;&lt;a class="new" title="Ko'woj (aún no redactado)" href="http://es.wikipedia.org/w/index.php?title=Ko%27woj&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Ko'woj&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; en el &lt;/span&gt;&lt;a title="Petén" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Pet%C3%A9n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Petén&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; (actual &lt;/span&gt;&lt;a title="Guatemala" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Guatemala"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Guatemala&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;). El último estado maya desapareció cuando México ocupó en 1901 su capital, &lt;/span&gt;&lt;a title="Chan Santa Cruz" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Chan_Santa_Cruz"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Chan Santa Cruz&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, dando así fin a la &lt;/span&gt;&lt;a title="Guerra de Castas" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Guerra_de_Castas"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Guerra de Castas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;.&lt;br /&gt;Los mayas hicieron grandes e impresionantes construcciones desde el Preclásico medio y grandes ciudades como &lt;/span&gt;&lt;a title="Nakbé" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Nakb%C3%A9"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Nakbé&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="El Mirador" href="http://es.wikipedia.org/wiki/El_Mirador"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;El Mirador&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Ruinas de San Bartolo" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Ruinas_de_San_Bartolo"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;San Bartolo&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Cival" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cival"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Cival&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, localizadas en la &lt;/span&gt;&lt;a title="Cuenca del Mirador" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cuenca_del_Mirador"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Cuenca del Mirador&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, en el norte del &lt;/span&gt;&lt;a title="Petén" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Pet%C3%A9n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Petén&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, y durante el Clásico, las conocidas &lt;/span&gt;&lt;a title="Ciudad" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Ciudad"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;ciudades&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; de &lt;/span&gt;&lt;a title="Tikal" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Tikal"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Tikal&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Quiriguá" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Quirigu%C3%A1"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Quiriguá&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, (ambas las primeras en ser declacradas &lt;/span&gt;&lt;a title="Patrimonio de la Humanidad" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Patrimonio_de_la_Humanidad"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Patrimonio de la Humanidad&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; por la &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Unesco" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Unesco"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Unesco&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, en 1979 y 1981 respectivamente) &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Ruinas de Palenque" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Ruinas_de_Palenque"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Palenque&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Copán (sitio arqueológico)" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cop%C3%A1n_%28sitio_arqueol%C3%B3gico%29"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Copán&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Ruinas de Río Azul" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Ruinas_de_R%C3%ADo_Azul"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Río Azul&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Calakmul" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Calakmul"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Calakmul&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, así como &lt;/span&gt;&lt;a title="Ceibal" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Ceibal"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Ceibal&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Cancuén" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cancu%C3%A9n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Cancuén&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Machaquilá" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Machaquil%C3%A1"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Machaquilá&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Dos Pilas" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Dos_Pilas"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Dos Pilas&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Uaxactún" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Uaxact%C3%BAn"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Uaxactún&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Altún Ha" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Alt%C3%BAn_Ha"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Altún Ha&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, &lt;/span&gt;&lt;a title="Ruinas de Piedras Negras" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Ruinas_de_Piedras_Negras"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Piedras Negras&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, y muchos otros sitios en el área. Se puede clasificar como un imperio, pero no se sabe si al momento de colonizar impusieron su cultura o si fue un fruto de su organización en &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Ciudad-estado" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Ciudad-estado"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;ciudades-estado&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; independientes cuya base eran la &lt;/span&gt;&lt;a title="Agricultura" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Agricultura"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;agricultura&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y el &lt;/span&gt;&lt;a title="Comercio" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Comercio"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;comercio&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;. Los monumentos más notables son las &lt;/span&gt;&lt;a title="Pirámide" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Pir%C3%A1mide"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;pirámides&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; que construyeron en sus centros &lt;/span&gt;&lt;a title="Religión" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Religi%C3%B3n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;religiosos&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, junto a los palacios de sus gobernantes y los palacios, lugares de gobierno y residencia de los nobles, siendo el mayor encontrado hasta ahora el de &lt;/span&gt;&lt;a title="Cancuén" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cancu%C3%A9n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Cancuén&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, en el sur del &lt;/span&gt;&lt;a title="Petén" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Pet%C3%A9n"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Petén&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, muchas de cuyas estructuras estaban decoradas con pinturas murales y adornos de &lt;/span&gt;&lt;a title="Estuco" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Estuco"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;estuco&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;. Otros restos &lt;/span&gt;&lt;a title="Arqueología" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Arqueolog%C3%ADa"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;arqueológicos&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; importantes incluyen las losas de &lt;/span&gt;&lt;a title="Piedra" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Piedra"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;piedra&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; tallada usualmente llamadas estelas (los mayas las llamaban Tetún, o “tres piedras”), que describen a los gobernantes junto a &lt;/span&gt;&lt;a title="Escritura maya" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Escritura_maya"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;textos&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; &lt;/span&gt;&lt;a title="Logograma" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Logograma"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;logográficos&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; que describen sus &lt;/span&gt;&lt;a title="Genealogía" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Genealog%C3%ADa"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;genealogías&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, victorias militares, y otros logros. La cerámica maya está catalogada como de las más variadas, finas y elaboradas del mundo antiguo.&lt;br /&gt;Los mayas participaban en el &lt;/span&gt;&lt;a title="Comercio" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Comercio"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;comercio&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; a larga distancia en &lt;/span&gt;&lt;a title="Mesoamérica" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Mesoam%C3%A9rica"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;Mesoamérica&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, y posiblemente más allá. Entre los bienes de comercio estaban el &lt;/span&gt;&lt;a title="Jade" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Jade"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;jade&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, el &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Cacao" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Cacao"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;cacao&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, el &lt;/span&gt;&lt;a class="mw-redirect" title="Maíz" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Ma%C3%ADz"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;maíz&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;, la &lt;/span&gt;&lt;a title="Sal (condimento)" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Sal_%28condimento%29"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;sal&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt; y la &lt;/span&gt;&lt;a title="Obsidiana" href="http://es.wikipedia.org/wiki/Obsidiana"&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;obsidiana&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#ffffff;"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1998126077343402483-5893278337719577372?l=laculturamaya.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://laculturamaya.blogspot.com/feeds/5893278337719577372/comments/default' title='Enviar comentarios'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=1998126077343402483&amp;postID=5893278337719577372' title='0 comentarios'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1998126077343402483/posts/default/5893278337719577372'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1998126077343402483/posts/default/5893278337719577372'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://laculturamaya.blogspot.com/2008/04/la-civilizacin-maya.html' title='La Civilización Maya'/><author><name>antoinette</name><uri>http://www.blogger.com/profile/13898385872643520020</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1998126077343402483.post-8340483917389540812</id><published>2008-03-26T11:40:00.000-07:00</published><updated>2008-03-26T11:50:07.518-07:00</updated><title type='text'>La Cultura Maya como Patrimonio Cultural Turistico</title><content type='html'>En este trabajo investigaremos sobre la cultura maya desde sus comienzos asta la extinsion de su especie. I sobre todo de como a influido en el turismo y como lo sigue haciendo.&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1998126077343402483-8340483917389540812?l=laculturamaya.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://laculturamaya.blogspot.com/feeds/8340483917389540812/comments/default' title='Enviar comentarios'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://www.blogger.com/comment.g?blogID=1998126077343402483&amp;postID=8340483917389540812' title='0 comentarios'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1998126077343402483/posts/default/8340483917389540812'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1998126077343402483/posts/default/8340483917389540812'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://laculturamaya.blogspot.com/2008/03/la-cultura-maya-como-patrimonio.html' title='La Cultura Maya como Patrimonio Cultural Turistico'/><author><name>antoinette</name><uri>http://www.blogger.com/profile/13898385872643520020</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='http://img2.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry></feed>
